"દાઉદની ડી-કંપનીને ભારત આધારિત ગણાવતાં ભારતે વાંધો ઉઠાવ્યો"

 

નવી દિલ્હી: સંયુક્ત રાષ્ટ્રના વિશેષ રિપોર્ટર દ્વારા ગેંગસ્ટર દાઉદ ઇબ્રાહિમની ડી-કંપનીને 'ભારત આધારિત' ગુનાહિત સંગઠન ગણાવવામાં આવતાં ભારતે સખત વાંધો નોંધાવ્યો છે. આતંકવાદ વિરોધી કાર્યવાહી અને માનવ અધિકારો સંબંધિત અહેવાલમાં કરવામાં આવેલા આ ઉલ્લેખને ભારતે હકીકતથી વિપરીત ગણાવ્યો છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાની ત્રીજી સમિતિમાં ભારતીય રાજદ્વારી રઘુ પુરીએ આ મુદ્દો ઉઠાવીને રિપોર્ટમાં જરૂરી ઐતિહાસિક વિગતોનો સમાવેશ ન કરાયો હોવાની ટીકા કરી હતી.

ડી-કંપની અંગે UNના રિપોર્ટ સામે ભારતનો વિરોધ

દાઉદ ઇબ્રાહિમ ડી-કંપની UN રિપોર્ટ વિવાદ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે.

સંયુક્ત રાષ્ટ્રના વિશેષ રિપોર્ટર બેન સોલે આતંકવાદ વિરોધી કાર્યવાહી દરમિયાન માનવ અધિકારોના રક્ષણ અંગેના પોતાના અહેવાલમાં ડી-કંપનીનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો.

અહેવાલમાં ડી-કંપનીને 'India-based' એટલે કે ભારત આધારિત ગુનાહિત સંગઠન તરીકે વર્ણવવામાં આવી હતી.

આ શબ્દપ્રયોગ સામે ભારતે વાંધો ઉઠાવ્યો છે.

ભારતનું કહેવું છે કે દાઉદ ઇબ્રાહિમ વર્ષોથી ભારતની બહાર છે અને તેને ભારત આધારિત સંગઠનના વડા તરીકે રજૂ કરવાથી ખોટી છાપ ઊભી થઈ શકે છે.

ભારતીય રાજદ્વારી રઘુ પુરીએ ઉઠાવ્યા સવાલ

સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં ભારતના સ્થાયી મિશનના પ્રથમ સચિવ રઘુ પુરીએ મહાસભાની ત્રીજી સમિતિ સમક્ષ આ મુદ્દે ભારતનો પક્ષ રજૂ કર્યો હતો.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે વિશેષ રિપોર્ટરોના અહેવાલોમાં તથ્યાત્મક ભૂલો હોય ત્યારે તેમની જવાબદારી નક્કી થવી જરૂરી છે.

રઘુ પુરીના જણાવ્યા મુજબ આવી ભૂલોને કારણે સભ્ય દેશો અંગે ગેરસમજ ઊભી થઈ શકે છે.

તેમણે સંયુક્ત રાષ્ટ્રના વિશેષ રિપોર્ટરો પાસેથી વધુ ચોકસાઈ અને નિષ્પક્ષતાની અપેક્ષા વ્યક્ત કરી હતી.

બેન સોલના અહેવાલમાં શું લખવામાં આવ્યું?

વિશેષ રિપોર્ટર બેન સોલના અહેવાલમાં વર્ષ 2003માં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદ દ્વારા ડી-કંપનીના વડા દાઉદ ઇબ્રાહિમને અલ-કાયદા સાથેના સંબંધોના આધારે પ્રતિબંધિત વ્યક્તિઓની યાદીમાં સામેલ કરાયાનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો.

આ સાથે ડી-કંપની માટે 'ભારત આધારિત' શબ્દપ્રયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.

ભારતનો વાંધો ખાસ કરીને આ વર્ણન અને તેની સાથે પૂરતો ઐતિહાસિક સંદર્ભ રજૂ ન કરાયો હોવા અંગે છે.

ભારતીય પ્રતિનિધિએ જણાવ્યું હતું કે માત્ર આ એક વાક્ય વાંચવાથી સમગ્ર ઘટનાક્રમ અંગે અલગ અર્થ નીકળી શકે છે.

1993થી ભારતને દાઉદ ઇબ્રાહિમની શોધ

ભારતીય રાજદ્વારી રઘુ પુરીએ જણાવ્યું હતું કે દાઉદ ઇબ્રાહિમ વર્ષ 1993થી ભારતમાં આતંકવાદી હુમલાઓ સંબંધિત કેસોમાં વોન્ટેડ છે.

ભારતના જણાવ્યા મુજબ દાઉદ ઇબ્રાહિમ વર્ષ 2003માં સંયુક્ત રાષ્ટ્રની પ્રતિબંધિત યાદીમાં સામેલ થાય તે પહેલાં જ ભારત છોડીને ભાગી ગયો હતો.

તેમણે આ મહત્વપૂર્ણ બાબત અહેવાલમાં સ્પષ્ટ રીતે રજૂ ન કરાઈ હોવા સામે વાંધો ઉઠાવ્યો હતો.

ભારતનો દાવો છે કે ડી-કંપનીના વડાની લાંબા સમયથી ભારત બહારની સ્થિતિનો ઉલ્લેખ કર્યા વિના સંગઠનને ભારત આધારિત ગણાવવું ગેરમાર્ગે દોરી શકે છે.

પાકિસ્તાનમાં દાઉદ છુપાયો હોવાનો ભારતનો દાવો

ભારતે ફરી એકવાર દાવો કર્યો છે કે દાઉદ ઇબ્રાહિમ પાકિસ્તાનમાં છુપાયેલો છે.

ભારતીય પ્રતિનિધિએ પોતાના નિવેદનમાં એ દેશનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો જ્યાં અલ-કાયદાના વડા ઓસામા બિન લાદેન મળી આવ્યા હતા અને માર્યા ગયા હતા.

ઓસામા બિન લાદેન વર્ષ 2011માં પાકિસ્તાનના એબટાબાદમાં અમેરિકી સૈન્યની કાર્યવાહીમાં માર્યા ગયા હતા.

ભારતનું કહેવું છે કે દાઉદ ઇબ્રાહિમની સ્થિતિ અંગેના આ સંદર્ભને અવગણવાથી અહેવાલ અધૂરો રહે છે.

જોકે દાઉદ ઇબ્રાહિમ હાલમાં ચોક્કસ કયા સ્થળે છે તેની સ્વતંત્ર પુષ્ટિ આ અહેવાલોમાં કરવામાં આવી નથી.

2003માં સંયુક્ત રાષ્ટ્રની પ્રતિબંધિત યાદીમાં નામ

દાઉદ ઇબ્રાહિમને 23 સપ્ટેમ્બર 2003ના રોજ સંયુક્ત રાષ્ટ્રની અલ-કાયદા સંબંધિત પ્રતિબંધિત વ્યક્તિઓની યાદીમાં સામેલ કરવામાં આવ્યો હતો.

આ યાદી આતંકવાદ સાથે જોડાયેલા વ્યક્તિઓ અને સંગઠનો સામે આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિબંધોની વ્યવસ્થાનો ભાગ છે.

ભારતીય પ્રતિનિધિએ જણાવ્યું હતું કે દાઉદ ઇબ્રાહિમ અંગેની સંયુક્ત રાષ્ટ્રની અગાઉની નોંધમાં પણ મહત્વપૂર્ણ વિગતો ઉપલબ્ધ છે.

તેમના મતે નવા અહેવાલમાં આ વિગતોનો યોગ્ય સંદર્ભ આપવામાં આવવો જોઈએ.

સંયુક્ત રાષ્ટ્રના અહેવાલોની ચોકસાઈ પર ભાર

ભારતે વિશેષ રિપોર્ટરોના અહેવાલોમાં તથ્યોની ચકાસણી અને જવાબદારીના મુદ્દાને પણ મહત્વ આપ્યું છે.

ભારતીય પ્રતિનિધિએ જણાવ્યું હતું કે તથ્યાત્મક ભૂલો ધરાવતા અહેવાલો આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાની વિશ્વસનીયતા અંગે પ્રશ્નો ઊભા કરી શકે છે.

આ વિવાદ સંયુક્ત રાષ્ટ્રના એક વિશેષ રિપોર્ટરના અહેવાલને લગતો છે. તેને સમગ્ર સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દ્વારા ભારત અંગે લેવાયેલો નવો સત્તાવાર નિર્ણય ગણવો યોગ્ય નથી.

વિશેષ રિપોર્ટરો સ્વતંત્ર નિષ્ણાતો તરીકે અહેવાલ રજૂ કરે છે.

ભારતે રિપોર્ટમાં સુધારાની જરૂરિયાત દર્શાવી

દાઉદ ઇબ્રાહિમની ડી-કંપનીને ભારત આધારિત ગણાવવાના મુદ્દે ભારતે પોતાનો વિરોધ નોંધાવ્યો છે.

ભારતે અહેવાલમાં દાઉદ ઇબ્રાહિમના ભારતમાંથી ફરાર થવા, વર્ષ 1993થી વોન્ટેડ હોવા અને વર્ષ 2003માં પ્રતિબંધિત યાદીમાં સામેલ થવા સંબંધિત વિગતોને મહત્વ આપવાની વાત કરી છે.

હવે આ વાંધા અંગે વિશેષ રિપોર્ટર અથવા સંબંધિત સંયુક્ત રાષ્ટ્રની વ્યવસ્થા દ્વારા કોઈ સ્પષ્ટતા કરવામાં આવે છે કે નહીં તે જોવાનું રહેશે