SBI ડેટા લીકમાં 3,897 ગ્રાહકોની માહિતી સામે આવી, તપાસ શરૂ

"SBI ડેટા લીકમાં 3,897 ગ્રાહકોની માહિતી સામે આવી, તપાસ શરૂ"
 

બિઝનેસ ડેસ્ક: દેશની સૌથી મોટી જાહેર ક્ષેત્રની બેંક સ્ટેટ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (SBI)ના ગ્રાહકોની વ્યક્તિગત માહિતી ડાર્ક વેબ પર સામે આવવાનો મામલો ચર્ચામાં આવ્યો છે. બેંકની પ્રાથમિક તપાસમાં લગભગ 3.75 લાખ રેકોર્ડમાંથી 3,897 ગ્રાહક રેકોર્ડમાં વ્યક્તિગત માહિતી હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. આ ઘટનાને પગલે ગ્રાહકોના નામે નકલી ક્રેડિટ કાર્ડ, લોન અથવા બેંકિંગ છેતરપિંડી થવાની આશંકા અંગે સવાલો ઊભા થયા છે. SBIએ આ મામલે સ્વતંત્ર સાયબર સુરક્ષા એજન્સી દ્વારા તપાસ શરૂ કરાવી છે.

SBI ડેટા લીક 2026: શું છે સમગ્ર મામલો?

SBI ડેટા લીક 2026 અંગે બેંકે 21 ઓક્ટોબરે શેરબજારને માહિતી આપી હતી.

બેંકના જણાવ્યા મુજબ 16 ઓક્ટોબરે તેને ડાર્ક વેબ પર ગ્રાહકોની માહિતી ઉપલબ્ધ હોવા અંગે ચેતવણી મળી હતી.

આ ચેતવણી બાદ બેંકે સાયબર સુરક્ષા સંબંધિત કાર્યવાહી શરૂ કરી હતી.

પ્રાથમિક તપાસમાં ડાર્ક વેબ પર ઉપલબ્ધ લગભગ 3.75 લાખ રેકોર્ડની સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી. તેમાંથી 3,897 ગ્રાહક રેકોર્ડમાં વ્યક્તિગત ઓળખ સંબંધિત માહિતી મળી હોવાનું બેંકે જણાવ્યું છે.

મહત્વપૂર્ણ બાબત એ છે કે 3.75 લાખ રેકોર્ડ મળવાનો અર્થ 3.75 લાખ ગ્રાહકોની માહિતી લીક થઈ હોવાની પુષ્ટિ નથી.

આ મામલે તપાસ હજુ ચાલુ છે.

ગ્રાહકોની કઈ માહિતી સામે આવી?

અહેવાલો મુજબ ડાર્ક વેબ પર સામે આવેલા કેટલાક રેકોર્ડમાં ગ્રાહકોની વ્યક્તિગત વિગતોનો સમાવેશ થાય છે.

તેમાં નામ, મોબાઇલ નંબર, જન્મતારીખ, ઈમેલ એડ્રેસ અને રહેઠાણના સરનામા જેવી માહિતી સામેલ હોવાનું જણાવાયું છે.

આ ઉપરાંત બેંકની શાખા સંબંધિત વિગતો, ગ્રાહક ઓળખ સંબંધિત કેટલાક રેકોર્ડ અને લોનની અરજી સાથે જોડાયેલી માહિતી પણ સામે આવી હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.

જોકે તમામ ગ્રાહકોની સંપૂર્ણ બેંકિંગ વિગતો અથવા પાસવર્ડ લીક થયા હોવાની પુષ્ટિ થઈ નથી.

બેંક દ્વારા માહિતી ક્યાંથી બહાર આવી અને તેની અસર કેટલી છે તે અંગે તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.

શું ડેટા લીકથી તમારા નામે ક્રેડિટ કાર્ડ બની શકે?

ગ્રાહકો માટે સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે તેમની વ્યક્તિગત માહિતીનો ઉપયોગ કરીને કોઈ અજાણી વ્યક્તિ તેમના નામે ક્રેડિટ કાર્ડ બનાવી શકે છે કે નહીં.

સામાન્ય રીતે માત્ર નામ, મોબાઇલ નંબર અને સરનામાની મદદથી ક્રેડિટ કાર્ડ મેળવવું સરળ નથી.

ક્રેડિટ કાર્ડની અરજી દરમિયાન બેંકો અને નાણાકીય સંસ્થાઓ ઓળખની ચકાસણી, KYC અને અન્ય જરૂરી પ્રક્રિયાઓ હાથ ધરતી હોય છે.

જોકે વ્યક્તિગત માહિતી સાથે ઓળખના દસ્તાવેજો અથવા અન્ય સંવેદનશીલ વિગતો પણ કોઈના હાથમાં આવી જાય તો ઓળખના દુરુપયોગનું જોખમ વધી શકે છે.

આથી ગ્રાહકોએ પોતાના નામે કોઈ અજાણી લોન કે ક્રેડિટ કાર્ડની અરજી થઈ છે કે નહીં તેની સમયાંતરે તપાસ કરવી જોઈએ.

બેંક અધિકારી બનીને છેતરપિંડીનું જોખમ

ડેટા લીકના આવા બનાવોમાં ગ્રાહકો માટે એક મહત્વપૂર્ણ જોખમ નકલી ફોન કોલ અને મેસેજનું હોય છે.

જો કોઈ છેતરપિંડી કરનાર વ્યક્તિ પાસે ગ્રાહકનું નામ, મોબાઇલ નંબર અને અન્ય વિગતો હોય તો તે પોતાને બેંક અધિકારી તરીકે ઓળખાવી શકે છે.

આ વ્યક્તિ ગ્રાહકની સાચી માહિતી જણાવીને તેનો વિશ્વાસ જીતવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે.

ત્યારબાદ KYC અપડેટ, એકાઉન્ટ વેરિફિકેશન અથવા ક્રેડિટ કાર્ડ સંબંધિત પ્રક્રિયાના બહાને OTP, ATM PIN, CVV અથવા નેટબેંકિંગ પાસવર્ડ માંગવામાં આવી શકે છે.

આવી માહિતી કોઈ અજાણી વ્યક્તિને આપવામાં આવે તો નાણાકીય છેતરપિંડી થવાનું જોખમ રહે છે.

SBI ગ્રાહકોએ કઈ સાવચેતી રાખવી?

ડેટા લીક અંગેની માહિતી સામે આવ્યા બાદ ગ્રાહકોએ ગભરાવાને બદલે સતર્ક રહેવું જરૂરી છે.

• કોઈપણ વ્યક્તિને OTP, ATM PIN, CVV કે બેંકિંગ પાસવર્ડ આપવો નહીં.

• બેંકના નામે આવતા અજાણ્યા ફોન અને મેસેજની ખરાઈ કરવી.

• અજાણી લિંક પર ક્લિક કરીને બેંકિંગ વિગતો ભરવી નહીં.

• બેંક ખાતાના ટ્રાન્ઝેક્શન અને SMS એલર્ટ નિયમિત તપાસવા.

• પોતાના ક્રેડિટ રિપોર્ટમાં અજાણી લોન અથવા ક્રેડિટ કાર્ડની નોંધ છે કે નહીં તે ચકાસવું.

બેંકના અધિકારી હોવાનો દાવો કરતી વ્યક્તિ પર માત્ર એટલા માટે વિશ્વાસ ન કરવો કે તેની પાસે તમારી કેટલીક વ્યક્તિગત વિગતો છે.

SBIએ તપાસ માટે સાયબર સુરક્ષા એજન્સી નિયુક્ત કરી

SBIએ જણાવ્યું છે કે ડેટા સંબંધિત ચેતવણી મળ્યા બાદ સાયબર ઇન્સિડન્ટ રિસ્પોન્સ પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવી હતી.

બેંકે CERT-In દ્વારા માન્ય સ્વતંત્ર સાયબર સુરક્ષા એજન્સીને તપાસની જવાબદારી સોંપી છે.

આ તપાસમાં ડેટાની ખરાઈ, માહિતી બહાર આવવાનું સંભવિત કારણ અને ગ્રાહકો માટેના જોખમનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવશે.

SBIના જણાવ્યા મુજબ આ ઘટનાથી બેંકની મુખ્ય કામગીરી, નાણાકીય સ્થિતિ અને સેવાઓની સાતત્યપૂર્ણ કામગીરી પર કોઈ નોંધપાત્ર અસર થઈ નથી.

જોકે વ્યક્તિગત માહિતીના સંભવિત દુરુપયોગ અંગે ગ્રાહકોએ સાવચેત રહેવું જરૂરી છે.

બેંકિંગ છેતરપિંડી થાય તો શું કરવું?

જો કોઈ ગ્રાહકના ખાતામાંથી અજાણ્યા ટ્રાન્ઝેક્શન થાય અથવા નાણાકીય છેતરપિંડીનો ભોગ બને તો તાત્કાલિક સંબંધિત બેંકને જાણ કરવી જોઈએ.

આ ઉપરાંત રાષ્ટ્રીય સાયબર ક્રાઇમ હેલ્પલાઇન 1930 પર ફોન કરીને ફરિયાદ નોંધાવી શકાય છે.

ગ્રાહકો સત્તાવાર વેબસાઇટ cybercrime.gov.in પર પણ ફરિયાદ કરી શકે છે.

જો પોતાના નામે અજાણી લોન અથવા ક્રેડિટ કાર્ડની માહિતી મળે તો સંબંધિત બેંક અને ક્રેડિટ બ્યુરો સમક્ષ ફરિયાદ કરવી જરૂરી છે.

સમયસર ફરિયાદ કરવાથી છેતરપિંડી અંગે તપાસ અને જરૂરી સુરક્ષા કાર્યવાહી ઝડપથી શરૂ કરવામાં મદદ મળી શકે છે.

SBI ડેટા લીક મામલે તપાસના પરિણામોની રાહ

SBIના ડેટા સંબંધિત મામલે પ્રાથમિક તપાસમાં 3,897 ગ્રાહક રેકોર્ડમાં વ્યક્તિગત માહિતી સામે આવી હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.

બેંકે તપાસ માટે સ્વતંત્ર સાયબર સુરક્ષા એજન્સીની મદદ લીધી છે.

આ ઘટનામાં માહિતી કઈ રીતે બહાર આવી અને તેની સંપૂર્ણ અસર કેટલી છે તે તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ સ્પષ્ટ થશે.

ત્યાં સુધી ગ્રાહકોએ અજાણ્યા ફોન, શંકાસ્પદ લિંક અને બેંકિંગ વિગતો માંગતા મેસેજથી સાવચેત રહેવું જરૂરી છે.